شیلنگهای گاز در سیستمهای انتقال گاز برای مصارف خانگی و صنعتی استفاده میشوند. با توجه به حساسیت بالای گاز و خطرات ناشی از نشت آن، انتخاب شیلنگ مناسب برای هر کاربرد بسیار مهم است. در این مقاله، به بررسی تفاوتهای کلیدی بین شیلنگهای گاز خانگی و صنعتی پرداخته و ویژگیهای هر یک را توضیح خواهیم داد.

تعریف شیلنگهای گاز خانگی و صنعتی
شیلنگ گاز خانگی
شیلنگهای گاز خانگی معمولاً در محیطهای مسکونی برای اتصال اجاق گاز، بخاری، شومینه گازی و دیگر وسایل گازسوز کوچک استفاده میشوند. این شیلنگها برای فشار کم و مصرف گاز کمتر طراحی شدهاند.
شیلنگ گاز صنعتی
شیلنگهای گاز صنعتی برای انتقال گاز در محیطهای بزرگتر مانند کارخانهها، کارگاهها و پالایشگاهها استفاده میشوند. این شیلنگها قادر به تحمل فشار بالاتر و جریان گاز بیشتر هستند.
برای مشاهده، خرید و استعلام قیمت شیلنگ گاز، روی لینک قرمز رنگ کلیک کنید.
تفاوتهای ساختاری شیلنگهای گاز خانگی و صنعتی
مواد سازنده
- شیلنگ خانگی: معمولاً از لایههای پلاستیکی تقویتشده مانند PVC یا لاستیکهای انعطافپذیر ساخته میشوند. گاهی برای افزایش ایمنی از نخ یا الیاف درونی تقویتکننده استفاده میشود.
- شیلنگ صنعتی: از موادی مانند لاستیک نیتریل (NBR)، پلیاتیلن تقویتشده و حتی لایههای فلزی (استیل یا آلومینیوم) ساخته میشوند. این مواد مقاومت بالاتری در برابر فشار، دما و خوردگی دارند.
تحمل فشار و دما
- شیلنگ خانگی: این شیلنگها برای فشار کاری پایین طراحی شدهاند (حدود ۰.۵ تا ۲ بار). حداکثر دمای قابل تحمل نیز معمولاً بین ۶۰ تا ۸۰ درجه سانتیگراد است.
- شیلنگ صنعتی: در مصارف صنعتی، شیلنگها باید فشارهای بسیار بالاتر (تا ۲۰ بار یا بیشتر) و دماهای بالا (تا ۲۰۰ درجه سانتیگراد) را تحمل کنند.
قطر و اندازه
- شیلنگ خانگی: معمولاً قطر کوچکی دارند (حدود ۱۰ تا ۲۰ میلیمتر) زیرا جریان گاز کمتری مورد نیاز است.
- شیلنگ صنعتی: قطر شیلنگها بزرگتر است (تا ۵۰ میلیمتر یا بیشتر) تا بتوانند حجم گاز بیشتری را انتقال دهند.

استانداردها و ایمنی شیلنگهای گاز خانگی و صنعتی
شیلنگ خانگی
- برای شیلنگهای گاز خانگی، استانداردهای ایمنی معمولاً بر روی جلوگیری از نشت گاز و انعطافپذیری بالا تأکید دارند.
- دارای تأییدیههایی مانند EN 14800 (استاندارد اروپا) یا ISIRI در ایران هستند.
- طول این شیلنگها معمولاً محدود به ۱ تا ۲ متر است.
شیلنگ صنعتی
- شیلنگهای صنعتی باید مطابق استانداردهای سختگیرانهتری تولید شوند مانند استانداردهای ISO 10380 یا BS 3212.
- در برابر حرارت، مواد شیمیایی، و فشار مقاومتر بوده و اغلب دارای لایههای محافظ اضافی برای جلوگیری از آسیبهای فیزیکی هستند.
- طول این شیلنگها میتواند چند متر تا دهها متر باشد.
کاربردهای شیلنگهای گاز خانگی و صنعتی
شیلنگ خانگی
- اجاق گاز
- بخاری گازی
- شومینه گازی
- لوازم پختوپز کوچک
شیلنگ صنعتی
- خطوط انتقال گاز در کارخانهها
- کورههای صنعتی
- سیستمهای گرمایشی بزرگ
- جوشکاری و برشکاری با گاز
- پالایشگاهها و تأسیسات پتروشیمی
برای مطالعه ی بیشتر حتما به مقاله ی خرید شیلنگ گاز با استانداردهای ایمنی سر بزنید.

تفاوت در طول عمر و نگهداری
- شیلنگ خانگی: عمر مفید کوتاهتری دارند (حدود ۳ تا ۵ سال) و نیاز به بازدیدهای دورهای دارند.
- شیلنگ صنعتی: طول عمر بیشتری دارند، اما باید بهطور منظم تست فشار و بررسیهای ایمنی انجام شود.
هزینه
- شیلنگ خانگی: هزینه پایینتری دارند و برای مصارف خانگی مقرونبهصرفه هستند.
- شیلنگ صنعتی: به دلیل استفاده از مواد مرغوبتر و طراحی پیشرفتهتر، هزینه بالاتری دارند.
توصیههای ایمنی
۱. همیشه از شیلنگهایی با استانداردهای معتبر استفاده کنید.
۲. به طول عمر شیلنگها توجه کرده و در صورت نیاز آنها را تعویض کنید.
۳. شیلنگهای صنعتی باید توسط افراد متخصص نصب و نگهداری شوند.
نکات مهم در نصب و استفاده از شیلنگهای گاز خانگی و صنعتی
نکات نصب شیلنگ گاز خانگی
- اتصال مناسب: شیلنگهای گاز خانگی باید به درستی به وسیله گازسوز (مانند اجاقگاز) و خروجی گاز متصل شوند. از بستهای استاندارد و مقاوم برای محکم کردن اتصالات استفاده کنید.
- عدم کشیدگی و پیچخوردگی: از کشیدن یا پیچاندن شیلنگ خودداری کنید، زیرا این کار میتواند موجب ترکخوردگی یا نشت گاز شود.
- محدودیت طول: حتماً از شیلنگهای گاز خانگی با طول مناسب (حداکثر ۲ متر) استفاده کنید. طولهای بیشتر میتوانند خطر نشت را افزایش دهند.
- بازدید دورهای: هر چند ماه یکبار شیلنگ و اتصالات را از نظر نشت گاز بررسی کنید. از روش کف صابون (بدون شعله) برای تست نشتی استفاده کنید.
نکات نصب شیلنگ گاز صنعتی
- انتخاب شیلنگ مناسب: برای کاربردهای صنعتی حتماً از شیلنگهای مخصوص و با استاندارد مناسب استفاده کنید که قابلیت تحمل فشار بالا را داشته باشند.
- محافظت در برابر آسیب فیزیکی: در محیطهای صنعتی که احتمال برخورد اجسام سنگین وجود دارد، از شیلنگهای دارای روکش فلزی یا محافظتکننده استفاده کنید.
- تست فشار منظم: شیلنگهای صنعتی باید بهصورت دورهای تحت آزمایش فشار قرار گیرند تا از سلامت آنها اطمینان حاصل شود.
- کنترل دمای محیط: شیلنگهای گاز صنعتی باید در محدوده دمایی توصیهشده توسط تولیدکننده نصب و استفاده شوند تا دچار خرابی زودرس نشوند.
تفاوت در روکشهای محافظ شیلنگ گاز
شیلنگهای گاز خانگی
- معمولاً دارای یک یا چند لایه از پلاستیک مقاوم هستند.
- انعطافپذیری بالایی دارند تا در فضاهای کوچک خانگی بهراحتی نصب شوند.
شیلنگهای گاز صنعتی
- دارای لایههای تقویتشده از جنس فلز (مانند استیل ضدزنگ) هستند.
- این لایهها باعث میشوند شیلنگ در برابر فشار بالا، ضربه، مواد شیمیایی و حرارت مقاومت بیشتری داشته باشد.
- گاهی از لایههای محافظتکننده اضافی مانند عایقهای ضدحرارت استفاده میشود.
آزمایش و کنترل کیفیت
آزمایشهای شیلنگ گاز خانگی
- تست فشار پایین: شیلنگهای خانگی تحت فشار کم (حدود ۲ تا ۵ بار) آزمایش میشوند.
- بررسی انعطافپذیری: شیلنگها باید انعطاف کافی برای نصب در مکانهای کوچک و محدود داشته باشند.
- تست نشتی: از تجهیزات تست نشتی گاز برای بررسی اطمینان از سلامت شیلنگ استفاده میشود.
آزمایشهای شیلنگ گاز صنعتی
- تست فشار بالا: این شیلنگها باید در فشارهای بسیار بالاتر (۱۰ تا ۳۰ بار) بدون شکستگی و نشت کار کنند.
- تست مقاومت در برابر حرارت و مواد شیمیایی: در محیطهای صنعتی، این شیلنگها ممکن است در معرض مواد خورنده یا حرارت زیاد قرار گیرند.
- آزمایش ضربه و سایش: شیلنگهای صنعتی تحت آزمایشهایی برای مقاومت در برابر ضربه، خراشیدگی و ساییدگی قرار میگیرند.
اشتباهات رایج در استفاده از شیلنگهای گاز خانگی و صنعتی
- استفاده از شیلنگ نامناسب: استفاده از شیلنگ خانگی برای کاربردهای صنعتی یا برعکس، میتواند باعث حوادث جدی شود.
- عدم تعویض بهموقع شیلنگ: شیلنگهای گاز، بهویژه در محیطهای صنعتی، عمر محدودی دارند و باید بهموقع تعویض شوند.
- نصب غیراستاندارد: استفاده از بستهای نامناسب یا نصب نادرست میتواند باعث نشت گاز شود.
- قرارگیری در معرض نور مستقیم آفتاب: نور خورشید میتواند باعث فرسایش و کاهش عمر شیلنگهای گاز خانگی و صنعتی شود.
- عدم انجام تست نشتی: همیشه پس از نصب شیلنگ، باید نشتی گاز بررسی شود.
شیلنگهای گاز خانگی و صنعتی تفاوتهای اساسی در طراحی، مواد، فشار کاری، ایمنی و کاربرد دارند. در مصارف خانگی، شیلنگها برای فشار و جریان گاز کمتر طراحی شدهاند و باید دارای انعطاف و استانداردهای مناسب برای محیطهای مسکونی باشند. در مقابل، شیلنگهای صنعتی باید فشار و دمای بالاتر را تحمل کرده و از مواد مقاومتری ساخته شوند.
با توجه به خطرات ناشی از نشت گاز، انتخاب صحیح شیلنگ گاز و نصب اصولی آن از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. رعایت استانداردها، بازدیدهای دورهای و تعویض بهموقع شیلنگ از جمله اقداماتی هستند که میتوانند به جلوگیری از حوادث ناگوار کمک کنند.